Yöneticinin gün boyunca ne yaptığını açıklamaya çalışan en bilinen modellerden biri POSDCORB’dir. Amerikalı kamu yönetimi düşünürü Luther Gulick (1937), yöneticinin işlevlerini İngilizce baş harflerinden oluşan bu kısaltmayla özetlemiştir. Model, Henri Fayol’un yönetim işlevlerini geliştiren ve özellikle kamu yönetimi eğitiminde uzun yıllar temel kabul edilen bir çerçevedir. Öğrencilerin yönetim süreçlerini sistemli biçimde öğrenmesi için hâlâ sık başvurulan bir araçtır.

POSDCORB’un Yedi Fonksiyonu

P – Planlama (Planning)

Yapılacak işlerin ve bu işlerin nasıl yapılacağının ana hatlarıyla belirlenmesidir. Örgütün amaçlarına ulaşmak için yol haritası çizilir.

O – Örgütleme (Organizing)

İşlerin bölünmesi, birimlerin oluşturulması ve yetki ilişkilerinin tanımlanmasıdır. Kimin neyi yapacağı ve kime bağlı olacağı belirlenir.

S – Kadrolama (Staffing)

Personelin seçilmesi, yetiştirilmesi ve uygun çalışma koşullarının sağlanmasıdır. Günümüzde insan kaynakları yönetimi olarak ele alınan işlevlerin temelidir.

D – Yöneltme (Directing)

Karar verme ve bu kararları talimatlar aracılığıyla örgüte iletme işlevidir. Yönetici örgütün lideri olarak hareket eder.

CO – Koordinasyon (Coordinating)

Farklı birimlerin çalışmalarının birbiriyle uyumlu hâle getirilmesidir. Gulick koordinasyonu yönetimin en önemli görevlerinden biri olarak görür.

R – Raporlama (Reporting)

Yöneticinin bağlı olduğu makamları ve kendi ekibini işlerin durumu hakkında bilgilendirmesidir. Kayıt tutma, araştırma ve denetim de bu işlevin parçasıdır.

B – Bütçeleme (Budgeting)

Mali planlama, muhasebe ve harcamaların denetimi gibi bütçeyle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.

POSDCORB ile Fayol’un Yönetim İşlevleri

Fayol yönetimi planlama, örgütleme, emir-komuta, koordinasyon ve denetim olarak beş işlevle tanımlamıştı. Gulick bu çerçeveyi kamu yönetiminin gereksinimlerine göre genişletti. Kadrolama ve bütçeleme işlevlerini ayrı başlıklar hâline getirmesi, kamu kurumlarında personel ve kaynak yönetiminin önemini yansıtır. Raporlama işlevi ise kamu yönetiminde hesap verebilirliğin altını çizer.

Bir Örgütün Planlanması ve Yönlendirilmesi Örneği

Yeni kurulan bir il müdürlüğünü düşünelim. Yönetici önce yıllık hizmet hedeflerini belirler (planlama), ardından birimleri ve görev tanımlarını oluşturur (örgütleme). Personel alımı ve eğitimi planlanır (kadrolama), haftalık toplantılarla öncelikler ve kararlar ekibe iletilir (yöneltme). Birimler arasında ortak çalışma takvimi hazırlanır (koordinasyon), aylık faaliyet raporları bakanlığa sunulur (raporlama) ve tüm bu faaliyetlerin harcamaları bütçe ile izlenir (bütçeleme). Bu örnek, yedi işlevin günlük yönetim pratiğinde iç içe geçtiğini gösterir.

Eleştiriler

  • Model, yöneticinin ne yaptığını değil ne yapması gerektiğini anlatan normatif bir çerçevedir.
  • İnsan ilişkilerini, motivasyonu ve gayri resmî örgütü yeterince ele almaz.
  • Herbert Simon gibi düşünürler, bu tür ilkelerin birbiriyle çelişebileceğini ve bilimsel olarak test edilmediğini eleştirmiştir.

Sık Sorulan Sorular

POSDCORB’u kim geliştirmiştir?

Luther Gulick tarafından 1937’de, Lyndall Urwick ile birlikte editörlüğünü yaptığı yönetim bilimi makaleleri derlemesinde ortaya konmuştur.

POSDCORB günümüzde hâlâ kullanılıyor mu?

Yönetim ve kamu yönetimi derslerinde temel bir çerçeve olarak öğretilmeye devam etmektedir. Uygulamada ise modern yönetim anlayışı bu işlevlere liderlik, değişim yönetimi ve paydaş ilişkilerini de ekler.

POSDCORB ile yönetim süreçleri aynı şey midir?

POSDCORB, yönetim süreçlerini sınıflandırmanın bir yoludur. Farklı yazarlar aynı süreçleri farklı sayıda ve isimde işlevle tanımlayabilir.

Sonuç

POSDCORB, yöneticinin işini yedi temel işlev üzerinden okumayı sağlayan klasik bir çerçevedir. Eleştirilere rağmen, yönetimin hangi alanlardan oluştuğunu kavramak için hâlâ güçlü bir başlangıç noktasıdır. Bu yaklaşımın kökenleri için Henri Fayol ve yönetim süreçleri yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Kaynakça

Gulick, L. (1937). Notes on the theory of organization. In L. Gulick & L. Urwick (Eds.), Papers on the science of administration (pp. 1–45). Institute of Public Administration.