Başaran’a göre yönetsel davranış, yöneticilerin örgütü etkili hale getirmek için uyguladığı bilgi, beceriler ve sergilediği tutumun bileşkesidir. Yöneticilerin yönetimle ilgili yapmış olduğu eylemler yönetici davranışlarını oluşturmaktadır. Aytürk de yönetsel davranışı, yöneticilerin örgütün amaçlarını yerine getirmek için astları, üstleri, diğer yöneticiler ve müşterilere karşı sergilediği davranışların bütünü olarak tanımlamaktadır.

Uyarılan ve uyaran arasında meydana gelen etkileşim, davranışları oluşturmaktadır. İnsanlar, çevrelerindeki uyarıcılara tepkide bulunarak bir davranış sergilemektedir. Burada uyarılan olarak yönetici uyaran olarak da yönetilen insanlar alındığında, yönetici ve yönetilen arasındaki etkileşimin yöneticilerin davranışını etkilediği anlaşılmaktadır. Aydın’a göre yönetici, amaçları insanlar aracılığıyla gerçekleştirdiği için yöneticilerin insanlara yönelik sergilediği davranışlar iyi bir yönetimin belirleyicilerindendir.

Yöneticiler, yönetim görevini yürütürken bilgi ve becerilerini de kullanarak davranışlar sergilemektedir. Yöneticilerin davranışları, yönetimin etkili olup olmamasını belirlemektedir. Yöneticinin görevi amaçları gerçekleştirmek olduğu için bunu başaracak davranışlar sergilemesi beklenmektedir. Bununla birlikte her durum için sergilenecek bir davranışı söylemek mümkün değildir. Yöneticilerin davranışını belirleyen birçok faktör olduğu için farklı yönetim davranışları ortaya konmaktadır. Dolayısıyla yöneticiler için farklı yönetim tarzları söz konusu olmaktadır.

Örgütsel yaşamda, yöneticilerin davranışlarının aynı olması mümkün değildir. Çünkü yönetici davranışlarını oluşturan etmenler her örgütte farklılaşmaktadır. Yöneticilerin davranışları örgüt içindeki ve dışındaki etmenler ile yöneticilerin kişisel özelliklerine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Yönetici davranışlarını meydana getiren bu etkenleri aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür;

1. Örgütsel Etmenler

  • Kurum mevzuatı
  • Meslek kültürü
  • Örgüt kültürü
  • Teknolojik yapı
  • Mali yapı
  • Organizasyonel yapı

2. Örgütdışı Etmenler

  • Siyasal yapı
  • Eknomik yapı
  • Sosyal ve kültürel yapı
  • Çevre

3. Kişisel Etmenler

  • Üst yöneticinin yönetim ve yöneticilik tarzı
  • Aile yapısı
  • Eğitim-öğrenim durumu
  • Cinsiyet
  • Yaş
  • Askerlik durumu
  • Kişisel ekonomik durum
  • Kişisel amaç, hedef ve çıkarlar
  • Siyasi, ideolojik, etnik, dini, felsefi, coğrafi etmenler
  • İkamet

Yöneticilerin nasıl davranması gerektiği konusu, yapılan birçok araştırmadan etkilenmiştir. Liderlikle ilgili araştırmalar da bunun başında gelmektedir. Liderlik çalışmaları, yöneticilerden beklenen davranışlar için faydalı bilgiler sağlamıştır. Bunun yanı sıra yöneticilerin davranışlarının sonuçları ile ilgili yapılmış araştırmalarla da yönetici davranışları hakkında faydalı sonuçlara ulaşılmıştır. Yönetici davranışlarının nasıl olması gerektiği hakkında farklı öneriler bulunmasına rağmen bunlar, etkili bir yönetim sergilemek noktasında kesişmektedir. Yöneticilerin sergilemesi gerektiği davranışlar üzerinden etkili yönetimin nasıl gerçekleşeceği vurgulanmaktadır.

Yararlanılan Kaynaklar

Aydın, M. (2014). Eğitim yönetimi. Ankara: Gazi Kitabevi.

Aytürk, N. (2015). Örgütsel ve Yönetsel Davranış Örgütlerde İnsan İlişkileri ve Yönetsel Davranış Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.

Başaran, İ. E. (2004). Yönetimde İnsan İlişkileri Yönetsel Davranış. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Bozdoğan, K. ve Sağnak, M. (2011). İlköğretim okulu müdürlerinin liderlik davranışları ile öğrenme iklimi arasındaki ilişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 11(1), 137-145.

Bursalıoğlu, Z. (1999). Okul Yönetiminde Yeni Yapı ve Davranış. Ankara: Pegem Özel Eğitim ve Hizmetleri.

İnceoğlu, M. (2010). Tutum, algı ve iletişim. İstanbul: Beykent Üniversitesi Yayınevi.